Bốn mỹ nhân vĩ đại của Trung Quốc cổ đại: Lịch sử và huyền thoại

Sắc Đẹp Như Lực Lượng Lịch Sử

Truyền thống Trung Quốc đã chỉ ra bốn người phụ nữ là những sắc đẹp vĩ đại nhất trong suốt lịch sử — 四大美女 (sì dà měinǚ): Tây Thi, Vương Chiêu Quân, Điêu Thuyền và Dương Quý Phi. Mỗi người được cho là đã sở hữu sắc đẹp cực kỳ nổi bật đến mức tác động đến cả tự nhiên. Và mỗi người — theo huyền thoại — đã thay đổi số phận của các vương quốc. Đây là một chủ đề phù hợp với Wu Zetian: Nữ Hoàng Đế Độc Nhất Của Trung Quốc Nắm Giữ Quyền Lực.

Nhưng câu chuyện của họ phức tạp hơn nhiều so với cái nhãn "người phụ nữ xinh đẹp" mà chúng ta thường nghĩ. Đó là những câu chuyện về quyền lực chính trị, chính trị tình dục, sự hy sinh, và truyền thống văn học khó chịu của Trung Quốc trong việc đổ lỗi cho sắc đẹp của phụ nữ về những thảm họa quốc gia thay vì những người đàn ông thực sự nắm giữ quyền lực.

Tây Thi: Người Đẹp Khiến Một Vương Quốc Sụp Đổ

Tây Thi (西施, khoảng thế kỷ 5 trước Công nguyên) sống vào thời kỳ 春秋 (Chūnqiū) — thời kỳ Xuân Thu — khi các vương quốc Ngô và Việt cạnh tranh khốc liệt ở nơi hiện nay là tỉnh Chiết Giang. Sau khi vua Việt là Gâu Kiến bị vua Ngô là Phú Châu đánh bại và humiliated, Gâu Kiến đã vạch ra một kế hoạch trả thù lâu dài bao gồm việc gửi Tây Thi — được cho là một cô gái trẻ từ một làng tắm lụa — đến triều đình của Phú Châu như một món quà.

Kế hoạch đã phát huy tác dụng. Phú Châu trở nên mê đắm Tây Thi đến mức ông bỏ bê việc quản lý và sẵn sàng cho quân sự. Gâu Kiến đã xây dựng lại sức mạnh trong lúc rối ren và cuối cùng đã chinh phục Ngô vào năm 473 trước Công nguyên. Vẻ đẹp huyền thoại của Tây Thi được miêu tả là "沉鱼" (chényú, "cá chìm") — cá sẽ quên bơi và chìm xuống khi thấy hình ảnh của cô.

Những gì xảy ra với Tây Thi sau đó khác nhau tùy theo nguồn. Một số tài liệu nói rằng cô bị triều đình Việt dìm chết để ngăn sắc đẹp của cô gây ra thêm rắc rối. Một số khác nói rằng cô đã quay về cuộc sống yên bình với người tình ban đầu của mình, Phan Lý. Cả hai kết thúc đều mang cùng một thông điệp ngầm: sắc đẹp ở phụ nữ là nguy hiểm và phải được kiềm chế.

Vương Chiêu Quân: Cô Dâu Của Thảo Nguyên

Vương Chiêu Quân (王昭君, khoảng 50–15 trước Công nguyên) là một cung nữ trong hậu cung của Hoàng đế Nguyên của triều đại Hán (汉朝 Hàn Cháo). Theo truyền thuyết, hoàng đế đã chọn các thê thiếp từ những bức chân dung do các nghệ sĩ triều đình vẽ, và một họa sĩ tham nhũng tên là Mao Yanshou đã cố ý vẽ Vương Chiêu Quân với vẻ ngoài xấu xí — có thể là vì cô từ chối hối lộ ông hoặc chỉ đơn giản là vì sự ghen ghét.

Hoàng đế chưa bao giờ triệu kiến cô. Rồi, khi liên minh du mục Xiongnu (匈奴) yêu cầu một cô dâu Trung Quốc như một phần của thỏa thuận hòa bình (和亲 héqīn, "liên minh hôn nhân"), hoàng đế đã chọn Vương Chiêu Quân từ danh sách những người phụ nữ mà ông chưa bao giờ gặp. Chỉ khi cô xuất hiện tại buổi lễ tiễn biệt, ông mới nhận ra vẻ đẹp thực sự của cô — nhưng đã quá muộn để rút lại lời hứa mà không xúc phạm đến Xiongnu.

Vương Chiêu Quân đã đi về phía bắc đến thảo nguyên, kết hôn với chanyu (单于, thủ lĩnh) của Xiongnu và sống nốt phần đời còn lại trên biên giới. Vẻ đẹp của cô được miêu tả là "落雁" (luòyàn, "ngỗng hạ cánh") — ngỗng hoang sẽ quên bay và rơi xuống từ bầu trời khi thấy cô.

Câu chuyện của cô là câu chuyện chân thật nhất trong bốn người. Một câu chuyện thực sự xúc động...

Về tác giả

Chuyên gia Lịch sử \u2014 Nhà sử học chuyên về lịch sử triều đại Trung Quốc.

Share:𝕏 TwitterFacebookLinkedInReddit