Mặc theo triều đại
Những gì bạn mặc ở Trung Quốc thời phong kiến cho cả thế giới biết chính xác bạn là ai — địa vị xã hội, nghề nghiệp, dân tộc, và bạn phục vụ cho triều đại (cháodài 朝代) nào. Quy định về trang phục được ghi trong luật pháp, được viên chức thi hành, và được coi trọng nghiêm ngặt. Mặc sai màu, sai chất liệu, hoặc đội mũ không đúng có thể dẫn đến hình phạt từ đánh đòn đến lưu đày.
Thời trang ở Trung Quốc không đơn thuần chỉ là thời trang. Nó là chính trị, là bản sắc và là ý thức hệ dệt vào từng thớ vải. Bạn có thể tìm hiểu thêm trong Kỳ thi tuyển chọn quan lại: Bài kiểm tra tiêu chuẩn hóa đầu tiên trên thế giới.
Triều đại Hán: Sự ra đời của Hanfu
Thuật ngữ 汉服 (hànfú) — nghĩa đen là "trang phục người Hán" — dùng để chỉ rộng rãi trang phục truyền thống của dân tộc Hán, dân tộc chiếm đa số ở Trung Quốc, nhưng hình thức cổ điển của nó được kết tinh trong triều đại Hán (汉朝 Hàn Cháo, 206 TCN – 220 SCN). Cấu trúc cơ bản là chiếc áo khoác cổ chéo (交领 jiāolǐng) quấn từ phải sang trái, buộc bằng đai thay vì nút. Chi tiết quấn phải trùm trái này rất có ý nghĩa văn hóa — dân "man di" được liên tưởng đến mặc áo quấn trái trùm phải, và mặc áo sai chiều là một tuyên bố chính trị.
Trang phục triều đại Hán khá bình đẳng về kiểu dáng nhưng nghiêm ngặt theo thứ bậc về chất liệu. Người thường mặc quần áo làm từ gai dầu hoặc bông thô màu nâu nhạt hoặc trắng không nhuộm. Dù giàu có, thương nhân bị cấm mặc lụa — quy định này nhằm duy trì ranh giới xã hội giữa giới trí thức theo mô hình khoa cử (科举 kējǔ) và giới thương nhân. Quan chức mặc lụa với màu sắc theo thứ hạng. Hoàng đế (皇帝 huángdì) độc quyền một số sắc vàng và tím nhất định.
Thời trang nữ giới thời Hán thiên về kiểu áo dài rộng mang tên 曲裾 (qūjū), quấn quanh người theo hình xoắn ốc. Các tượng đất nung còn sót lại cho thấy phụ nữ với kiểu tóc cầu kỳ cài bằng ngọc bích và trang sức vàng — tiền thân của truyền thống tóc thể hiện địa vị xã hội sẽ phát triển mạnh mẽ ở các triều đại sau.
Triều đại Đường: Vẻ đẹp phồn hoa đa quốc gia
Nếu triều đại Hán đặt nền móng cho thời trang Trung Quốc, triều đại Đường (唐朝 Táng Cháo, 618–907 SCN) đẩy nó lên đỉnh cao ngoạn mục nhất. Trường An thời Đường là thành phố đa văn hóa nhất thế giới, và thời trang ở đây phản ánh sự tự tin của nền văn minh ở thời kỳ thịnh vượng cực điểm.
Thời trang nữ Đường mang tính táo bạo vượt mọi tiêu chuẩn thời kỳ khác. Váy lưng cao (齐胸襦裙 qíxiōng rúqún) phối với áo hở ngực tạo nên mức độ làm đẹp gợi cảm mà các thời kỳ Trung Quốc trước và sau sẽ cho là gây sốc. Phụ nữ mặc cả quần áo nam để cưỡi ngựa — điều này là do xã hội Đường tương đối cởi mở về giới tính (không ngẫu nhiên, đây là thời kỳ của Võ Tắc Thiên). Các phong cách thời trang ngoại quốc từ Trung Á, Ba Tư và Ấn Độ được đón nhận nhiệt tình: mũ nhọn, áo tay hẹp và bốt thay thế dép truyền thống Trung Quốc trong giới thượng lưu sành điệu.
Trang điểm phức tạp và mang tính sân khấu cao. Phấn trắng, son môi đỏ thắm, và các điểm phấn hoa (花钿 huādiàn) để trên mặt được áp dụng…