Lahat ng Alam Mo ay Bahagyang Mali
Ang Dakilang Pader ng Tsina (长城 Chángchéng, literal na "Mahabang Pader") ay ang pinakasikat na estruktura sa mundo at isa sa mga pinaka-misunderstood. Hindi ito nakikita mula sa espasyo gamit ang naked eye (paulit-ulit na nakumpirma ito ng mga astronaut). Hindi ito itinayo upang hadlangan ang mga Mongol (karamihan sa pader na nakikita natin ngayon ay mas nauna pa kaysa sa mga pagsalakay ng mga Mongol). Ito ay hindi isang tuloy-tuloy na pader kundi isang hindi tuloy-tuloy na network ng mga pader, mga hukay, mga likas na hadlang, at mga fortipikasyon na itinayo sa loob ng dalawang milenyo ng maraming 朝代 (cháodài) — mga dinastiya.
Mas kawili-wili ang tunay na kwento kaysa sa mito: isang 2,300-taong proyektong pang-inhenyeriya na nagpapakita ng higit pa tungkol sa kulturang pampolitika ng Tsina, polisiya sa hangganan, at ang ekonomyang pangdepensa kaysa sa anumang ibang estruktura sa lupa.
Ang mga Unang Pader: Panahon ng mga Naglalabanang Estado
Ang mga pinakamaagang pader ay itinayo sa panahon ng 战国 (Zhànguó, Naglalabanang Estado) (475–221 BCE), hindi sa hilagang hangganan kundi sa pagitan ng mga estadong Tsino na naglalaban. Ang mga estadong tulad ng Qi, Zhao, Yan, at Wei ay nagtayo ng mga pader upang ipagtanggol ang kanilang sarili laban sa mga karatig na kaharian ng Tsina, hindi laban sa mga nomadikong mananakop.
Cuando si Qin Shi Huang (秦始皇 Qín Shǐhuáng) ay nag-isa sa Tsina noong 221 BCE, inutusan niyang gubitin ang mga panloob na pader sa pagitan ng mga dating estado at ikonekta ang mga umiiral na pader ng hilagang hangganan sa isang tuloy-tuloy na linya ng depensa laban sa mga nomadikong Xiongnu (匈奴). Ang heneral na si Meng Tian (蒙恬) ang namuno sa proyekto, na nag-deploy ng tinatayang 300,000 sundalo at daan-daang libong sapilitang manggagawa.
Ang pader ng Qin ay pangunahing itinayo mula sa pinagtibay na lupa — mga patong ng lupa na na-compress sa loob ng mga kahoy na balangkas. Ito ay tumakbo nang humigit-kumulang sa kung ano ang ngayon ay Inner Mongolia, malayo sa hilagang mga pader ng Dinastiyang Ming na binibisita ng mga turista ngayon. Halos wala sa mga ito ang nakaligtas; ang dalawang libong taon ng pagguho ay nagbawas sa karamihan ng mga seksyon sa mababang burol na halos hindi makilala mula sa likas na lupain.
Ekspansyon ng Dinastiyang Han
Ang Dinastiyang Han (汉朝 Hàn Cháo, 206 BCE – 220 CE) ay pinalawak ang sistema ng pader patungong kanluran sa kahabaan ng Hexi Corridor (河西走廊 Héxī Zǒuláng) patungong Gitnang Asya, na pinoprotektahan ang bagong binuksang 丝绸之路 (Sīchóu zhī Lù, Silk Road) na mga rutang pangkalakalan. Ang mga pader ng Han ay umabot hangang Dunhuang (敦煌) at marahil higit pa, sa rehiyon ng Taklamakan Desert.
Ang pader ng Han ay higit pa sa isang hadlang — ito ay isang network ng komunikasyon. Ang mga signal tower (烽火台 fēnghuǒ tái) na nakapuwesto sa regular na agwat sa kahabaan ng pader ay maaaring magpadala ng mga mensahe sa pamamagitan ng apoy at usok sa loob ng daan-daang kilometro sa loob ng ilang oras. Ang sistema ay ang telegrapo ng Tsina: usok sa araw, apoy sa gabi, na may iba't ibang signal na nagpapahiwatig ng laki ng papalapit na puwersa ng kaaway.
Si Emperor Wu ng Han (汉武帝 Hàn Wǔdì) ay naglaan ng mga yaman sa sistema ng pader bilang bahagi ng kanyang agresibong estratehiya laban sa mga Xiongnu. Pinagsama ng 皇帝 (huángdì) — Emperador — ang pagpapatayo ng pader sa mga militar na ekspedisyon, mga diplomatikong kasal (和亲 héqīn), at digmaang pang-ekonomiya upang ma-neutralize ang banta ng mga nomad.
Ang Mito ng Pader ng Ming
Ang pader na binibisita ng mga turista ngayon — ang photogenic na estruktura ng bato at ladrilyo na umuusad sa mga burol